Fou Cault - LogiLogi - Where It Comes Together

Foucault

(1926 - 1984)

Michel Foucault werd geboren in Poitiers als zoon van een Chirurg. Tussen 1946 en 1951 studeerde hij filosofie en psychologie. Hij werkte als wetenschappelijk assistent en publiceerde over fenomenologische psychopathologie. In die tijd was hij suicidaal, communist, en homoseksueel.

Hij werd docent Franse cultuur in Hamburg en Warschau. In die periode deed hij onderzoek naar de geschiedenis van de waanzin. In 1961 promoveerde hij in Frankrijk op Geschiedenis van de Waanzin in de Klassiek Tijd en in 1966 verscheen De woorden en de dingen. Een archeologie van de menswetenschappen. Dit boek werd een filosofische bestseller. Hij stort zich in het media- circuit. In 1966 wordt hij docent Wijsbegeerte in Tunis, waar hij tot eind 1968 blijft wonen. In 1968 wordt hij professor en in 1970 wordt hij aangesteld bij het befaamde College de France. Hij wordt vanaf dit moment vooral politiek actief.

Hij schrijft tegen gevangenisstraf en over seksualiteit. Vanaf 1975 is hij betrokken bij concrete acties zoals die voor de bootvluchtelingen en de revolutie in Iran. Hij reist veel en pleit voor de homoseksuele levensstijl. In 1984 sterft hij aan aids.

Zijn denken is dat van het anders denken. Hij schreef over waanzin, ziekte, misdaad en seks, ipv. over het mooie, het ware en het schone. Ook is zijn naam verbonden met het differentiedenken. Kijken naar wat door aan- of afwezigheid iets mogelijk maakt (de rede door het afzetten tegen de waanzin, etc...). Een soort historistisch Kantianisme.

De historiciteit en breekbaarheid (en soms valse fundamenten van, zoals de idee van een zelfstandig denkende mens) van de zogenaamde objectieve kennis wordt in zijn denken aan het licht gebracht. Hij noemde dit wetenschaps- archeologie (graven in de grond onder ons weten en spreken). Dit irriteerde veel mensen.

Hij werkte zuiver beschrijvend en reconstruerend, niet verklarend.

Hij was anti-humanistisch en kritisch tegenover het vooruitgangsdenken en de idee dat er 1 tijdloze redelijkheid / waarheid bestaat. Hij neigt naar het structuralisme. Wel is een systeem bij hem nooit een eenheid. Ze worden despotisch wanneer ze hun historische i.p.v. redelijke o.i.d. ondergrond vergeten of ontkennen. De ratio is niet het fundament maar als illusie / idee het product van onze cultuur.

Hij zag macht als iets wat zowel door de machthebber als door de onderdaan werd voortgebracht. Het machteloze creert de macht. Macht is tegenwoordig een kwestie van disciplinering en normalisering. Het is niet in subjecten maar in instituties en praktijken. Het creert, kneedt, beoordeelt en vormt en kadert voortdurend brave burgers EN misdadigers in. Het idee van seks als iets biologisch is bijvoorbeeld een creatie van de Victoriaanse burgermoraal. Macht wordt gecreerd door verzet. Macht is een permanente strijd. Verzet leidt tot verandering van machtsstructuren maar het brengt wel altijd macht voort. Hoop op bevrijding van macht is een illusie. Wel is 'het andere' van het heden als prikkel en uitdaging altijd deel van de huidige situatie.

Hij verklaarde "de dood van de mens" als subjectfilosofie. Authentieke waarheid bestaat niet. Het is een illusie van het Existentialisme. Achter het masker vind je telkens weer een nieuw masker.

In zijn laatste werk legt hij de nadruk op levenskunst als verzet en zelfverandering. Hierin creert de mens iets nieuws in verschil met de actualiteit. Dit moet men niet reduceren tot bekende gedragsregels of tot een ideaal buiten de realiteit. Wel moet het het actuele overstijgen om een moment van eeuwigheid te creeren.

Zie ook De Orde van het Spreken.