Ismes

• cultureel nationalisme:
  • natie gekenmerkt door culturele overeenkomsten (taal, geschiedenis etc)
• politiek nationalisme:
  • cultureel nationalisme moet uiteindelijk leiden tot politiek nationalisme, zij willen een natiestaat en een eigen bestuur
• civic nationalisme:
  • gemeenschap van burgers die meedoen aan de staat, kwam onder andere voort uit de FranseRevolutie; kan NIET gelijk worden getrokken aan politiek nationalisme (!), Robbespiere, civic nationalisme vindt plaats in een staat die er al is, streven naar emancipatie binnen de staat (het gevoel ligt in de staat zelf
• etnic nationalisme:
  • gevoelsgemeenschap, komt voort uit de VerLichting, met name in Duitsland, als tegenhanger van de Franse revolutie, eigenlijk hetzelfde als cultureel nationalisme, Fichte

• conservatisme (edelen, bovenlaag van de bevolking)
  • absolute monarch
  • geen parlement / geen uitbreiding van de macht van het parlement
  • geen kiesrecht
  • geen persvrijheid
• liberalisme
  • constitutie + constitutionele monarchie
  • meer invloed van het parlement
  • uitbreiding kiesrecht, maar geen algemeen kiesrecht
  • voor openbaarheid, vrijheid van pers, vrijheid van meningsuiting

• Republikanisme (FRA) / Radicalisme (ENG)
  • Tegen monarchie
  • Tegen algemeen kiesrecht
  • Voor parlement
• Socialisme (FRA)
  • Sociaal economische ordening, de overheid moest zich meer met de economie gaan bemoeien om het beter voor de arbeiders te maken. Zijn erg bezig op een gegeven moment met modern imperialisme (theorievorming, consolidatie van socialisten, krijgen achterband). Zijn tegen imperialisme want het gaat om kapitalisme (doordat goedkope producten uit de koloniën komen hebben die arbeider in vergelijking met de westerse burgers minder koopkracht)

• hoe breed is het kiesrecht
• invloed staat ten opzichte van ander machten
  • bijvoorbeeld: kerk, aristocratie, ambtenaren apparaat en leger; evt: hoe groter de macht van de staat, gebaseerd op een gekozen parlement, hoe groter de democratie
• onafhankelijke rechtspraak
• invloed/positie van het parlement in het staatsbestel
  • bijvoorbeeld: de Duitse Keizer hoefde in deze periode niet te steunen op de meerderheid van het parlement (=minder democratisch)
• politieke partijen
  • vertegenwoordiging van verschillende groeperingen in de maatschappij (moderne democratie)
• sociale wetgeving, sociaal beleid
  • heeft niet rechtstreeks effect op de keuze van de burgers, indirect echter wel want sommige burgers waren heel arm, maar aan de andere kant kan een dictator ook een sociale wetgeving invoeren
• onderwijs
  • goed onderwijs is GEEN garantie voor democratie
• persvrijheid, burgerlijke rechten/vrijheden
  • o.a ideeën als rechten/vrijheden zijn democratisch, voorwaarde voor politieke partijen is vrijheid van meningsuiting

• Constitutionele monarchie, pas sinds 1918 algemeen kiesrecht, aristocratie had nog veel macht
• Sterk constitutioneel opgesteld, grondwet, sociale welvaartsstaat, persvrijheid, Whigs en Tories hielden vast aan het beleid

• Scheiding van machten, de kerk had bijvoorbeeld nog veel macht in het schoolsysteem
• 1871-1914 politieke instabiliteit

• Autoritaire Bismarck
• Ondermijning van de democratie door de aristocratie (Junkers)
• Weinig persvrijheid (socialistenwetten
• Reichstag
• Leger was zeer belangrijk (militaristische cultuur)