Pal Mer_P77. DE RENAISSANCE BUITEN ITALIE (62) Buiten Italië was men minder bewust van de plotselinge breuk met de MiddelEeuwen. De Noordelijke RenaisSance was gematigder, maar kwam in feite op hetzelfde neer. Daarnaast speelde in het noorden de ReformatiE weer een grotere rol dan in Italië.
Er is een verschil tussen het 'heidense' HumanismE in Italië en het ChristelijkeHumanisme in het Noorden (Erasmus, Thomas More). In het noorden lazen de humanisten Griekse en Hebreeuwse bijbelteksten om hun begrijpen van het ChristenDom en het herstel van 'VirTu' te hervinden. In Italië werden er in het noorden veel nieuwe universiteiten opgericht (veel in en om Duitsland). Helaas niet veel anders dan de scholastische educatie uit de MiddelEuwen: theologie, rechten en medicijnen vormden nog steeds de hoofdmoot. Nog slechts weinig aandacht voor letteren en exacte wetenschappen. In het noorden was Duitsland het centrum van intellectuele leven. Politiek was Duitsland zwaar verdeeld. Economisch echter bloeide Duitsland levendig: veel handel (HanZe-steden), veel bankiers (FugGer), veel uitvindingen (mijnbouw, 1450 GutenBerg boekdrukkunst). Veel wetenschappers ook, alleen allemaal gelatinificeerde namen. CoperNicus was de eerste die beweerde dat de aarde om de zon draaide ipv andersom. ParaCelsus vond het medicijn uit. Het streven van de mens was om de natuur en de natuurkrachten te begrijpen. (blz 62-64 nalezen!)
In het noorden kwam een nieuwe religieuze impuls tot leven. In Italië werd de religie weggedacht, in het noorden kwamen de mystieke- en cultus vereringen op. Bekende mystici waren Meester Eckhart (†1327) en ThomasAKempis (†1471) De mystieken verzetten zich niet tegen de kerk en ze accepteerden de gedachte van een verlossing. Ze boden gelovigen alleen maar een diepere religie waarin de kerk als sociale institutie geen functie had. De essentie van de mystiek is het geloof, dat de menselijke geest in volstrekte eenzaamheid direct met God kan communiceren. Wereldlijke religie was vooral populair in Holland. Een wereldlijke priester, GeertGroote (GerardGroote), riep zijn volgelingen op tot spirituele wedergeboorte. Zij noemden zichzelf BroedersVanHetGemeneLeven, en ze vonden zelfs pauselijke goedkeuring.
In deze atmosfeer groeide één van de grootste humanisten op, ErasmusVanRotterdam |
MenuList
specific:
